Eind mei maakte de Vlaamse overheid haar definitieve plannen bekend om de Dendervallei beter te wapenen tegen wateroverlast. Ze ambieert met “Ruimte voor Water” drie zaken: toekomstgerichte locaties beschermen, overstromingsruimte bestendigen en de Dendervallei herstellen.
Niet alle acties worden tegelijkertijd opgestart. De Vlaamse overheid voorziet een uitvoeringstermijn tot 2040 en werkt met fases en prioriteiten. Drie fases om concreet te zijn, waarbij per legislatuur de uitgeschreven engagementen met de betrokken besturen worden geconcretiseerd. De eerste fase betreft de periode 2024-2026.
We lichten enkele specifieke actiepunten voor Geraardsbergen toe uit dit brede en ambitieuze plan die in deze tijdspanne starten of uitgevoerd worden.
Geraardsbergen aan boord
In Geraardsbergen stroomt de Dender doorheen het centrum. Wat tijdens droge periodes idyllische beelden oplevert, zorgt in tijden van zware regenval voor overstromingsgevaar. Het strategisch plan Ruimte voor Water voorziet daarom verschillende maatregelen om de historische stadskern te beschermen.
De plannen rond de stedelijke doortocht zitten vervat in het project "Geraardsbergen aan boord". “Geraardsbergen aan Boord” voorziet een plan om het risico op overstromingen te beperken én de omgeving rond de Dender op te waarderen. De heraanleg van de kaaien zal Geraardsbergen een nieuwe dynamiek geven.
Het project werd afgetrapt op zondag 25 mei 2025 tijdens het kaaifeest. Een bevraging in mei en juni leverde heel wat informatie op in het kader van de opmaak van de visie voor de kaaien. Zie resultaten in de bijlages onderaan deze pagina.
In februari 2026 werd fase 1 afgerond. Deze eerste fase resulteerde in ambitiekaarten die op lange termijn de richting voor het plangebied tussen de Zonnebloembrug en de spoorwegbrug beschrijft. Neem je graag een kijkje in de voorgestelde ambities? Je vindt ze terug op de website van de Provincie Oost-Vlaanderen.
In fase 2 worden de ambities verder verfijnd in een structuurschets en detailontwerpen voor specifieke zones zoals Het Rode Kruis, de AC-site, de Fun-site en Sasweg, de Kaai en de Begijnhofkaai.
In 2026 betrekken we opnieuw heel wat belanghebbenden in dit project. De ontwerpen maken we het liefst met zoveel mogelijk partners samen. Enkel zo kunnen we noden en wensen optimaal meenemen. We starten in 2026 met een jongerentraject waarbij wordt nagedacht over kwalitatieve ruimte voor jongeren op de site van het administratief centrum (Weverijstraat 20). Tegelijkertijd gaan we met leerlingen en leerkrachten van de scholen in het centrum werken aan oplossingen voor veilige en duurzame mobiliteit.
Begin maart komt de klankbordgroep de eerste keer samen. Dit is een brede groep mensen uit Geraardsbergen die een grotere groep vertegenwoordigen. Zij zullen samen met de ontwerpers naar de plannen kijken en er vanuit hun expertise advies op geven. In de klankbordgroep zitten zowel inwoners, handelaars en afgevaardigden van verenigingen als vertegenwoordigers van de adviesraden.
Op zaterdag 23 mei organiseren we een tweede Kaaifeest waarop ideeën van zoveel mogelijk mensen worden gecapteerd. Het Kaaifeest gaat dit keer door aan de Zakkaai.
Wil je graag inschrijven op de nieuwsbrief van de Provincie rond Ruimte voor Water? Dat kan hier.
En verder...
Er wordt zowel aan de Rood-Kruisstraat als aan de Karmelietenstraat (Sint-Jozef) een beschermingsdijk geplaatst. Die beschermen niet enkel de gebouwen achter de dijken maar creëren ook groene stadsoases waar natuur en water vrij spel en dus ruimte krijgen.
Er wordt ook gekeken naar de aanwezige rivieren. In de zone rond het Rood Kruis wordt de structuur van de Korte Lakebeek verbeterd en in het gebied rond Sint-Jozef gaat bijzondere aandacht naar de monding van de Molenbeek in de Dender.
De idee is ook om bepaalde sites met overstromingsrisico waterrobuuster te maken. De Unal-site is daarvan een mooi voorbeeld. Vast staat dat deze economisch belangrijke plek een bedrijventerrein blijft. Een masterplan moet duidelijk maken hoe het zich beter kan wapenen tegen eventuele wateroverlast.
De dwarse linten
Buiten het centrum spreekt het strategisch plan “Ruimte voor Water” over dwarse linten. Dat is bebouwing die langs de flanken van de Dendervallei ligt.
Net zoals dat in de stedelijke doortocht het geval is, worden gebouwen die hoger gelegen zijn en een kleiner overstromingsrisico hebben, beschermd door een dijk. Die dijken worden niet pal naast de Dender gebouwd maar wel iets verder, zodat de bergingscapaciteit in de vallei vergroot én een aaneengesloten ecologische corridor wordt gecreëerd.
Onder meer in de Gaverstraat, de Jan De Coomanstraat, de Benedenstraat en het Zandbergenplein worden beschermingsdijken geplaatst.
Op de laagstgelegen plekken waar het overstromingsrisico niet kan worden weggenomen, worden de gebouwen niet extra beschermd door een dijk en behouden ze hun huidige, beperktere bescherming.
De Vlaamse overheid zal deze gebouwen verwerven. Belangrijk is echter dat het niet om directe onteigeningen gaat. Wie er vandaag woont, zal dat tot het eind van zijn/haar leven kunnen doen. De Vlaamse overheid werkt via minnelijke verwerving, een bemiddelingstraject en nazorg.
In de periode 2024-2026 wordt de ligging van de bestaande dijken onderzocht en wordt bekeken waar de beschermingsdijken voor de hoger gelegen gebieden moeten komen.
Deze plannen worden in de periode 2026-2030 in een RUP (Ruimtelijk Uitvoeringsplan) gegoten. Hierbij wordt de locatie en uitvoering van de beschermingsmaatregelen afgewogen en rechtszekerheid gecreëerd.
De gebouwen die in de weg liggen van een beschermingsdijk worden bij voorrang verworven door de Vlaamse overheid.
Wat met de stuwen en de instromende beken op de Dender?
Het strategisch plan Dendervallei “Ruimte voor Water” beperkt zich niet tot de Dender. Het optimaliseert ook het watersysteem van onder meer beken zoals de Korte Lakebeek en de Molenbeek.
Ook de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) voorziet maatregelen om piekdebieten van zijwaterlopen richting Dender te vertragen. In Zandbergen wordt bijvoorbeeld de Molenbeek, via de Kleibeek, verbonden met de Rijt. Daarnaast zet ons lokaal bestuur in op het beperken van de afstroom van hemelwater naar zijwaterlopen. Het ontharden van openbaar domein maakt daar deel van uit.
Tot slot zijn ook de stuwen belangrijk. De oude stuwen worden vervangen door nieuwe, geautomatiseerde exemplaren die sneller en efficiënter kunnen ingrijpen bij overstromingsgevaar. Door het voortdurend aanvechten van de vergunningen ligt dit project nog steeds stil.
Is er enkel een plan voor Geraardsbergen?
Het strategisch plan Dendervallei “Ruimte voor Water” komt met oplossingen voor de volledige Dendervallei. Geraardsbergen valt daaronder, net zoals Ninove, Roosdaal, Denderleeuw, Liedekerke, Affligem, Aalst, Lebbeke en Dendermonde.
Het strategisch plan Dendervallei “Ruimte voor Water” werd ook in een interactieve kaart gegoten. Je kan deze hier bekijken.
